Regels en bedragen 2026 · laatst bijgewerkt op 13-11-2026

Hypotheek afsluiten in 2026: stappen, kosten en voorwaarden

Kort antwoord

Tussen het eerste gesprek en de notaris zitten bij het afsluiten van een hypotheek meestal 6 tot 10 weken. Je leent maximaal de waarde van de woning.

De kosten koper betaal je zelf: in 2026 zo'n € 5.500 tot € 8.000 aan notaris, taxatie, advies en NHG, plus 2% overdrachtsbelasting. Ben je jonger dan 35 en koop je je eerste huis van maximaal € 555.000, dan betaal je geen overdrachtsbelasting.

Vul in de rekentool je koopsom en je eigen geld in, dan zie je het leenbedrag en je maandlast.

Bij het afsluiten kies je tussen een annuïteiten- en een lineaire hypotheek, en of je NHG neemt. Koop je samen, ben je zzp'er of ben je ouder dan vijftig, dan toetst de bank op punten die anders zijn.

Twee rekenvoorbeelden, met Lisa en met Mark en Sanne, laten zien wat een starter en een doorstromer lenen.

Rekentool 2026

Wat kost een huis kopen?

Ben je jonger dan 35 en koop je je eerste huis om zelf in te wonen?

Je hypotheek (indicatie)

€ 392.112

Overdrachtsbelasting
€ 0
Notaris, taxatie en advies
€ 5.550
NHG-kosten (0,4%)
€ 1.562
Kosten koper totaal
€ 7.112
Bruto maandlast
€ 1.917
Netto maandlast (1e jaar)
€ 1.446

Notaris (leverings- en hypotheekakte) € 1.900, taxatie € 650 en advies € 3.000 zijn gemiddelden. NHG geldt tot een hypotheek van € 470.000. Netto: 37,56% renteaftrek en 0,35% eigenwoningforfait over de koopsom. Annuïtair over 30 jaar. Of je dit bedrag ook mag lenen, hangt af van je inkomen: reken dat uit met de rekentool maximale hypotheek.

Hypotheek afsluiten: kosten van een huis kopen

Een hypothecaire lening is de officiële naam voor een hypotheek: een lening waarbij je woning het onderpand is. Via de notaris krijgt de geldverstrekker het recht van hypotheek.

Betaal je niet meer, dan mag de geldverstrekker de woning laten verkopen om de lening af te lossen. Door dat onderpand is de rente lager dan bij een persoonlijke lening.

Zo sluit je een hypotheek af: het stappenplan

De volgorde is bij elke bank hetzelfde. Wie de stappen kent, voorkomt de twee duurste fouten: een bod uitbrengen zonder te weten wat je kunt lenen, en de termijn van je financieringsvoorbehoud laten verlopen.

  1. Bereken wat je kunt lenen. Je maximale hypotheek hangt af van je inkomen, de rente, je andere schulden en het energielabel. Doe dit vóór je gaat bezichtigen, met de rekentool maximale hypotheek berekenen.
  2. Plan een oriënterend adviesgesprek. Daarin komen ook zaken aan bod die een rekentool mist: een tijdelijk contract, zzp-inkomen, studieschuld of een partner met een eigen woning.
  3. Breng een bod uit en teken de koopovereenkomst. Neem een financieringsvoorbehoud op, meestal 4 tot 6 weken. Lukt de financiering niet binnen die termijn, dan kun je kosteloos van de koop af. Na het tekenen heb je drie dagen bedenktijd.
  4. Vraag een offerte aan en zet de rente vast. De adviseur vraagt de offerte aan bij de bank die na vergelijking het gunstigst uitkomt voor jouw inkomen en woning. Met een renteaanbod staat je rente een aantal maanden vast; daalt de rente in die periode, dan krijg je bij de meeste banken de lagere rente.
  5. Laat de woning taxeren en lever je documenten aan. De taxateur bepaalt de marktwaarde. Je levert onder meer een werkgeversverklaring, salarisstroken en bankafschriften aan.
  6. Teken het bindend aanbod. Na de beoordeling van al je stukken stuurt de bank een definitief aanbod. Heb je dat vóór het einde van je financieringsvoorbehoud, dan is de koop rond.
  7. Regel de waarborgsom. Meestal 10% van de koopsom, te storten bij de notaris of vervangen door een bankgarantie. Die kost een paar honderd euro.
  8. Passeer bij de notaris. Je tekent de leveringsakte en de hypotheekakte. De bank maakt het geld over, de notaris betaalt de verkoper, en je krijgt de sleutel.

Hoeveel hypotheek kun je krijgen?

Alle banken gebruiken dezelfde wettelijke leennormen uit de Tijdelijke regeling hypothecair krediet. Als vuistregel leen je bij 4,2% rente en 10 jaar vast ongeveer 4 tot 4,6 keer je bruto jaarinkomen. Twee grenzen gelden altijd:

  • Inkomen: een vast percentage van je inkomen mag naar woonlasten. Het tweede inkomen telt sinds 2024 volledig mee. Alleenstaanden met een inkomen boven € 30.000 krijgen in 2026 € 17.000 extra leenruimte.
  • Woningwaarde: je leent maximaal 100% van de marktwaarde. Voor energiebesparende maatregelen mag je daar tot 6% bovenop lenen. Kosten koper financier je niet mee.

Het exacte bedrag voor jouw inkomen reken je uit op maximale hypotheek berekenen. Wat je daarna per maand betaalt, zie je op maandlasten berekenen.

Kosten van een hypotheek afsluiten in 2026

Naast de koopsom betaal je kosten koper. Die moet je uit eigen geld betalen. Een deel ervan mag je wel aftrekken van je inkomstenbelasting:

KostenpostGangbaar bedrag 2026Aftrekbaar?
Overdrachtsbelasting eigen woning2% van de koopsom (€ 0 met startersvrijstelling)Nee
Notaris: leveringsakte€ 700 tot € 1.100Nee
Notaris: hypotheekakte€ 700 tot € 1.000Ja
Taxatierapport€ 550 tot € 800Ja
Hypotheekadvies en bemiddeling€ 2.100 tot € 3.180 bij banken (Consumentenbond, 18 februari 2026); een onafhankelijke adviseur noemt vooraf zijn eigen tariefJa
Borgtochtprovisie NHG0,4% van de hypotheekJa
Bankgarantie of waarborgsom€ 150 tot € 400 (garantie)Ja
Bouwkundige keuring€ 300 tot € 500Nee

Startersvrijstelling. Ben je 18 tot en met 34 jaar, koop je een woning om er zelf in te wonen en heb je de vrijstelling nooit eerder gebruikt? Dan betaal je in 2026 geen overdrachtsbelasting, zolang de woning maximaal € 555.000 waard is.

Ligt de waarde ook maar één euro hoger, dan betaal je 2% over het hele bedrag. In 2027 gaat de grens naar € 615.000.

De datum van de akte bij de notaris bepaalt welk jaar geldt. Voor woningen die je niet zelf bewoont, zoals een verhuurde woning, geldt sinds 2026 een tarief van 8% (SRA).

Twee rekenvoorbeelden

Starter: Lisa (31) koopt een appartement van € 400.000

Lisa valt onder de startersvrijstelling en betaalt dus geen overdrachtsbelasting. Haar kosten koper zijn notaris € 1.900, taxatie € 650, advies € 3.000 en NHG-kosten van ongeveer € 1.568, samen € 7.118.

Ze heeft € 15.000 gespaard. Daarmee betaalt ze de kosten koper, en de overige € 7.882 gaat van de koopsom af.

Ze leent dus € 392.118 met NHG. Tegen 4,2% rente is haar bruto maandlast € 1.918.

Na renteaftrek betaalt ze in het eerste jaar ongeveer € 1.446 netto.

Doorstromer: Mark en Sanne (beiden 38) kopen een woning van € 520.000

Zij betalen 2% overdrachtsbelasting: € 10.400. Met de vaste kosten erbij komen hun kosten koper op € 15.950.

Ze brengen € 40.000 in uit de verkoop van hun appartement en lenen € 495.950. Dat is meer dan de NHG-grens van € 470.000, dus ze lenen zonder NHG en betalen een iets hogere rente.

Bij 4,5% is de bruto maandlast € 2.513, netto ongeveer € 1.871. Hun inkomen moet daarvoor samen rond de € 110.000 bruto per jaar zijn.

Welke hypotheekvorm kies je?

Voor hypotheekrenteaftrek moet een nieuwe lening in maximaal 30 jaar minstens annuïtair worden afgelost. Daarom kiezen bijna alle kopers voor een van deze twee vormen, soms aangevuld met een aflossingsvrij deel:

AnnuïteitenhypotheekLineaire hypotheekAflossingsvrij deel
MaandlastBruto gelijk, netto stijgt langzaamBegint hoog, daalt elke maandAlleen rente
Totale rente over 30 jaarHogerLaagstHoogst
RenteaftrekJaJaNee (bij nieuwe lening)
Maximale leenruimteGetoetst op annuïtaire lastenGelijk aan annuïtair; eerste maandlast hogerMax. 50% van de woningwaarde
Komt vaak voor bijDe meeste kopersWie snel schuld wil afbouwenEigen vermogen, overwaarde

Bij een annuïteitenhypotheek blijft de bruto maandlast over de looptijd gelijk en stijgt de netto maandlast langzaam. Over het deel dat je niet aflost, dat hooguit de helft van de woningwaarde mag zijn, gaat de pagina aflossingsvrije hypotheek.

Rentevaste periode en NHG

De rente staat vast voor de periode die je kiest, van 1 tot 30 jaar. Kies je korter dan 10 jaar, dan rekent de bank voor je leenruimte met minimaal 5% toetsrente, waardoor je minder kunt lenen.

De meeste kopers kiezen 10 jaar vast. Met 20 jaar vast blijft je rente gelijk tot je hypotheek grotendeels is afgelost.

Op rentevaste periode kiezen staan de afwegingen op een rij.

Met de Nationale Hypotheek Garantie betaal je een lagere rente. Moet je je woning met verlies verkopen door werkloosheid, scheiding of het overlijden van je partner, dan kan de restschuld worden kwijtgescholden.

In 2026 kan dat tot een hypotheek van € 470.000, of € 498.200 als je energiebesparende maatregelen meefinanciert. In 2027 stijgt de grens naar € 500.000.

De eenmalige kosten zijn 0,4% van het hypotheekbedrag, en die zijn aftrekbaar.

Bijzondere situaties

  • Samen kopen met meerdere personen. Met je partner, je ouders of vrienden kan dat; de inkomens tellen samen. Maak wel afspraken over wat er gebeurt als een van jullie eruit wil.
  • Zzp'er of ondernemer. Banken kijken naar het gemiddelde van je laatste drie jaarcijfers, of naar een inkomensverklaring van een erkende rekenexpert. Met minder dan drie jaar historie zijn er ook mogelijkheden, maar bij minder banken.
  • Tijdelijk contract of flexibel inkomen. Met een intentieverklaring van je werkgever of een perspectiefverklaring telt je inkomen vaak volledig mee.
  • Na je vijftigste of rond je pensioen. Bereik je binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan toetst de bank ook je verwachte pensioeninkomen. Na de AOW-leeftijd gelden hogere woonquotes. Een kortere looptijd of een deels aflossingsvrije hypotheek komt dan vaker voor.
  • Andere leningen. Een lopende lening of creditcardlimiet verlaagt je leenruimte. Is een kleine lening vóór de aanvraag afgelost en beëindigd, dan telt die last niet meer mee.

Online afsluiten of met advies?

Je kunt een hypotheek ook zonder advies afsluiten, execution only. Je kiest dan zelf de bank, de hypotheekvorm en de rentevaste periode, en je bent zelf verantwoordelijk als die keuze niet past.

Dat bespaart advieskosten, maar je mist de vergelijking tussen banken, de controle op de voorwaarden en de begeleiding bij taxatie en notaris. Het hele traject verloopt tegenwoordig grotendeels digitaal, ook mét advies.

Alleen bij de notaris teken je nog in persoon.

Welke documenten heb je nodig?

  • Geldig paspoort of identiteitskaart
  • Werkgeversverklaring en recente salarisstrook, of jaarcijfers als je ondernemer bent
  • Recent overzicht van je pensioenopbouw (UPO)
  • Bankafschrift waaruit je eigen geld blijkt
  • Getekende koopovereenkomst
  • Taxatierapport (laat de adviseur de taxateur regelen)
  • Bij een bestaande woning: een overzicht van je huidige hypotheek en eventuele verkoopovereenkomst

Veelgestelde vragen over een hypotheek afsluiten

Hoe lang duurt het om een hypotheek af te sluiten?

Reken op 6 tot 10 weken van het eerste gesprek tot de notaris. Na het tekenen van de koopovereenkomst heb je meestal 4 tot 6 weken financieringsvoorbehoud om het bindend aanbod van de bank binnen te halen.

Hoeveel eigen geld heb ik nodig om een huis te kopen?

Minimaal de kosten koper, omdat je die niet kunt meefinancieren. Voor een starter met startersvrijstelling is dat in 2026 zo'n € 5.500 tot € 8.000 aan notaris, taxatie, advies en NHG.

Betaal je wel overdrachtsbelasting, dan komt daar 2% van de koopsom bij. Houd daarnaast een buffer aan voor verhuizen en afwerking.

Wanneer hoef ik geen overdrachtsbelasting te betalen?

Als je jonger bent dan 35, de woning zelf gaat bewonen, de startersvrijstelling nog niet eerder hebt gebruikt en de woning in 2026 maximaal € 555.000 kost. In 2027 wordt die grens € 615.000.

Wat kost een hypotheekadviseur?

Bij ABN AMRO, ING, Rabobank, ASN Bank en Triodos kost advies met bemiddeling € 2.100 tot € 2.580 als starter en € 2.750 tot € 3.180 als je eerder een huis kocht (Consumentenbond, peildatum 18 februari 2026). Een onafhankelijke adviseur noemt zijn tarief vooraf.

Die kosten zijn aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Het eerste oriënterende gesprek is gratis.

Kan ik een hypotheek afsluiten zonder vast contract?

Ja. Met een intentieverklaring van je werkgever of een perspectiefverklaring telt je inkomen vaak volledig mee. Zzp'ers worden beoordeeld op hun jaarcijfers van de afgelopen drie jaar.

Moet ik mijn hypotheek bij mijn eigen bank afsluiten?

Nee. Je kunt bij elke geldverstrekker lenen. Je huisbank is lang niet altijd het goedkoopst; een vergelijking van het hele aanbod levert vaak een lagere rente op.

Is een annuïteitenhypotheek of lineaire hypotheek beter?

Met een lineaire hypotheek betaal je in totaal minder rente en zijn de bruto maandlasten in het begin hoger. Je kunt er niet minder mee lenen: banken toetsen ook een lineaire hypotheek op annuïtaire lasten, dus de maximale hypotheek is gelijk.

De meeste kopers kiezen een annuïteitenhypotheek vanwege de lagere startlast.

Laatst bijgewerkt op 13-11-2026 · Bronnen: Tijdelijke regeling hypothecair krediet, NHG-grens en NHG-premie 2026 (Kamerbrief van 8 oktober 2025), SRA: overdrachtsbelasting en startersvrijstelling 2026, Wet inkomstenbelasting 2001. De rekentool geeft een indicatie; je persoonlijke situatie bepaalt de uitkomst.

Persoonlijk advies over jouw situatie?

Plan een gratis adviesgesprek. Je zit nergens aan vast.

Offerte per mailTelefonisch consultPersoonlijk adviesgesprek