Beleggingsverzekering 2026 · gecontroleerd op 30 oktober

Woekerpolis: compensatie, uitspraken en wat je nu met je polis doet

Wat is een woekerpolis precies?

Woekerpolis is geen officiële term. Het is de bijnaam voor beleggingsverzekeringen, ook wel beleggingspolissen of unit-linked polissen, waarvan de kosten zo hoog of zo slecht uitgelegd waren dat er van het beloofde eindkapitaal weinig overbleef.

Er zijn er naar schatting zes tot zeven miljoen van verkocht. Ze werden gebruikt voor pensioenopbouw, als lijfrente, en heel vaak als aflossingsproduct bij een hypotheek.

Het probleem zat in drie dingen. Een deel van de premie werd niet belegd, maar ging naar eerste kosten en provisie.

Over de waarde werden jaarlijks beheerkosten ingehouden. En in de premie zat vaak een overlijdensrisicodeel waarvan de prijs niet zichtbaar was.

Klanten zagen alleen een voorbeeldkapitaal op basis van een hoog rendement, zonder dat duidelijk was hoeveel de kosten daar afhaalden.

Hoe weet je of je een woekerpolis hebt?

• Je hebt een verzekering bij een verzekeraar (niet een beleggingsrekening bij een bank) waarvan de waarde afhangt van beleggingsfondsen.
• De polis is afgesloten vóór 2008, of rond die tijd.
• De waarde op je jaaroverzicht blijft ver achter bij wat je in totaal hebt ingelegd, ook in jaren dat de beurs steeg.
• Er staat een overlijdensrisicodekking in, maar je weet niet wat die kost.
• De polis is verpand aan je hypotheek: dan heb je waarschijnlijk een beleggingshypotheek met verzekering, of een kapitaalverzekering eigen woning.

Welke uitspraken waren belangrijk in de woekerpolisaffaire?

De affaire begon in 2006, na een uitzending van het consumentenprogramma Radar. Daarna volgden jaren van klachten bij het Kifid, individuele rechtszaken en collectieve procedures.

Het kantelpunt kwam op 26 september 2023. Het gerechtshof Den Haag oordeelde in een zaak van Woekerpolis.nl tegen Nationale-Nederlanden dat de verzekeraar klanten beter had moeten informeren over kosten en risico's.

Een vergelijkbare lijn gold in de zaak tegen Aegon. De koersen van de verzekeraars zakten fors, en binnen enkele maanden lagen er schikkingen op tafel.

Welke compensatieregelingen zijn er, en hoe staat het ervoor?

Verzekeraar	Schikking	Voor wie	Stand oktober 2026
a.s.r. (polissen van Aegon)	€ 300 miljoen (november 2023)	Aangemelde polishouders bij claimorganisaties	Ruim 90% akkoord, uitbetaling gestart
Nationale-Nederlanden (ook Delta Lloyd en ABN AMRO Levensverzekering)	€ 300 miljoen (januari 2024), minimaal € 500 per polishouder	Aangemelde polishouders bij claimorganisaties	Ruim 90% akkoord, uitbetaling gestart in oktober 2025
Achmea	€ 60 miljoen voor ongeveer 27.000 polissen, plus € 25 miljoen voor schrijnende gevallen (februari 2024)	Aangemelde polishouders; apart loket voor niet-aangemelden	Ruim 90% akkoord, uitbetaling gestart in maart 2026
Allianz	Eerdere regeling	Polishouders van Allianz	Compensatie is uitbetaald
Reaal, De Goudse en anderen	Per verzekeraar verschillend	Afhankelijk van de regeling	Uitwerking loopt; check bij de claimorganisatie

Twee eerlijke kanttekeningen. Ten eerste krijgen deelnemers geen individuele berekening van hun schade; je krijgt een voorstel en je kunt het accepteren of weigeren.

Weiger je, dan kun je alleen nog zelf naar de rechter. Ten tweede ligt het bedrag per polis vaak laag in verhouding tot wat mensen aan rendement hebben gemist.

De regelingen werken alleen als 90% van de deelnemers akkoord gaat, en dat is bij de grote verzekeraars gelukt.

Was je niet aangemeld? De meeste verzekeraars hebben een loket voor schrijnende gevallen.

Voor een aantal kleinere maatschappijen, zoals Scildon en ERGO, konden polishouders zich in 2025 nog aanmelden bij een claimorganisatie. Is een polishouder overleden, dan gaat de claim over op de erfgenamen die de nalatenschap hebben aanvaard.

Wat kun je nu met je woekerpolis doen?

Compensatie repareert het verleden. Voor de toekomst telt alleen wat je polis vanaf vandaag nog kost. Dit zijn je opties:

Optie	Wanneer handig	Let op
Doorlopen en fondsen wisselen	De kosten zijn inmiddels verlaagd en er zitten goedkope fondsen in	Vraag de actuele kosten op, niet alleen het fondsrendement
Premievrij maken	Je wilt geen nieuw geld meer in de polis stoppen	Vaste kosten lopen soms door; bij een hypotheekpolis gevolgen voor de aflossing
Afkopen	Losse polis zonder fiscaal voordeel, of de kosten blijven hoog	Afkoopkosten en mogelijk belasting; overlijdensdekking vervalt
Omzetten naar een bankproduct	Hypotheekpolis met fiscale status die je wilt behouden	Alleen rechtstreeks omzetten houdt de vrijstelling intact
Hypotheek oversluiten en polis gebruiken	Polis is verpand aan een hypotheek met hoge rente	Reken boeterente en de fiscale gevolgen door

Woekerpolis oversluiten bij je hypotheek: zo pak je het aan

Zit de polis aan je hypotheek vast, dan is stoppen niet zomaar mogelijk. De geldverstrekker heeft de polis als zekerheid, en het fiscale overgangsrecht hangt eraan. Werk daarom in deze volgorde:

1. Vraag bij de verzekeraar de actuele waarde, de afkoopwaarde, de jaarlijkse kosten en de premie voor het overlijdensrisicodeel op.
2. Zoek uit of je product een kapitaalverzekering eigen woning, een beleggingsverzekering onder het overgangsrecht of een gewone polis in box 3 is.
3. Vul de rekentool in. Is het verschil met een goedkoop alternatief groot, dan is actie zinvol.
4. Regel nieuwe overlijdensrisicodekking vóórdat je de oude polis stopzet. Zeker als je gezondheid veranderd is, wil je niet zonder dekking komen te zitten.
5. Laat de waarde rechtstreeks omzetten naar een spaarrekening of beleggingsrecht eigen woning, of gebruik hem om af te lossen bij hypotheek oversluiten.

Meer over de stappen bij een beleggingshypotheek staat bij beleggingshypotheek oversluiten. Heb je een spaarverzekering, kijk dan bij spaarhypotheek oversluiten.

Wanneer is stoppen met je polis niet verstandig?

• Als je met de polis ook je overlijdensdekking kwijtraakt en een nieuwe dekking door je gezondheid duur of onmogelijk is.
• Als de polis nog maar een paar jaar loopt en de afkoopkosten hoger zijn dan wat je aan kosten bespaart.
• Als er een garantiekapitaal in zit dat hoger is dan wat je zelf verwacht op te bouwen.
• Als afkopen leidt tot belasting over het rentebestanddeel, omdat de vrijstelling vervalt.

Veelgestelde vragen over de woekerpolis

Laatst gecontroleerd op 30-10-2026 · Bron: Consumentenbond over de uitbetaling van woekerpoliscompensatie. Uitkomsten zijn indicaties.